بیانیه کمپین توقف قتلهای “ناموسی” مناسبت ۸ مارس۲۰۲۶، روز جهانی زنان
هشتم مارس، روز جهانی زنان، یادآور تاریخچهای طولانی از مبارزه زنان برای حق حیات، کرامت، برابری و آزادی است. این روز از دل اعتراضات و اعتصابات زنان کارگر در اوایل قرن بیستم شکل گرفت و به نمادی جهانی برای مقابله با تبعیض و خشونت بدل شد. در ایران نیز، از انقلاب مشروطه تا امروز، زنان همواره در صف مقدم مبارزه برای عدالت و آزادی ایستادهاند و هزینههای سنگینی پرداختهاند. امروز نیز در تداوم همان تاریخ مقاومت، زنان ایران صدای تغییر و برابری هستند.
ما در این روز تاریخی، بر ضرورت زنده نگه داشتن و پاسداری از دستاوردها و آرمانهای جنبش «زن، زندگی، آزادی» تأکید میکنیم؛ شعاری که نهتنها فریاد اعتراض به خشونت و سرکوب، بلکه بیانیهای برای بازتعریف کرامت انسانی و حق مالکیت زنان بر بدن و زندگی خویش است. اجازه نخواهیم داد مطالبات زنان بار دیگر در سایه تحولات سیاسی، منازعات قدرت یا روایتهای مردمحور به حاشیه رانده شود. حفظ حافظه جمعی این جنبش و جلوگیری از حذف و کمرنگسازی نقش زنان در تاریخ معاصر ایران، بخشی از مسئولیت اخلاقی و سیاسی ماست.
در شرایط کنونی که کشور با وضعیت جنگی و ناامنی گسترده روبهروست، زنان بیش ازهرزمان دیگری در معرض اشکال چندلایه خشونت قرار دارند: از خشونت مستقیم ناشی از درگیریهای مسلحانه، آوارگی و از دست دادن سرپناه، تا افزایش خشونت خانگی در سایه فشارهای روانی و اقتصادی. تجربه جهانی نشان داده است که در شرایط جنگ و بیثباتی، خطر بهرهکشی جنسی، ازدواجهای اجباری، قاچاق انسان، و تشدید کنترلهای اجتماعی بر بدن و زندگی زنان افزایش مییابد. همزمان، تضعیف نهادهای حمایتی و قضایی، دسترسی زنان به عدالت و خدمات حمایتی را محدودتر میکند و آنان را در چرخهای از بیپناهی قرار میدهد.
ما هشدار میدهیم که تداوم جنگ و بیثباتی سیاسی، بهطور مستقیم به افزایش فقر، بیکاری و ناامنی اجتماعی خواهد انجامید؛ و این وضعیت، زنان بهویژه زنان سرپرست خانوار، دختران نوجوان و زنان در مناطق محروم را در معرض آسیبهای مضاعف قرار میدهد. افزایش فقر به معنای افزایش وابستگی اقتصادی، ترک تحصیل دختران، کار کودک، و تشدید خشونتهای خانگی و ناموسی است. در چنین شرایطی، حفاظت از جان و کرامت زنان نباید به حاشیه رانده شود. ما خواستار ایجاد سازوکارهای فوری حمایتی، تقویت شبکههای همبستگی مدنی، مستندسازی خشونتها و پاسخگویی عاملان آن هستیم.
ما همچنین تأکید میکنیم که مبارزه با قتلهای «ناموسی» تنها با اصلاح قوانین ممکن نیست؛ بلکه نیازمند تغییرات عمیق فرهنگی، آموزش عمومی درباره برابری جنسیتی، بهرسمیت شناختن حق انتخاب زنان، و نفی هرگونه ایدئولوژی مالکیت بر بدن و زندگی آنان است. هیچ سنت، فرهنگ یا باوری نمیتواند توجیهگر خشونت و سلب حق حیات از زنان باشد.
در پایان، ما جنگ را در هر شکل و از سوی هر طرف محکوم میکنیم. جنگها ساختارهای حمایتی را فرو میریزند، فقر و بیثباتی را گسترش میدهند و بیشترین آسیب را به غیرنظامیان، بهویژه زنان و کودکان وارد میکنند. بدن زنان در بسیاری از منازعات به میدان نبرد تبدیل میشود و خشونت جنسی به ابزاری برای تحقیر و سلطه بدل میگردد. ما بر این باوریم که صلح پایدار، پیششرط تحقق عدالت جنسیتی است و بدون امنیت انسانی، هیچ جامعهای به برابری دست نخواهد یافت.
هشتم مارس امسال، بیش از هر زمان، یادآور این حقیقت است که صلح، امنیت، برابری و آزادی بههم پیوستهاند. ما متعهد میشویم که صدای زنان را بلند نگه داریم، اجازه ندهیم آرمان «زن، زندگی، آزادی» به حاشیه رانده شود، و تا توقف کامل قتلهای ناموسی و همه اشکال خشونت علیه زنان به مبارزه ادامه دهیم
کمپین توقف قتلهای «ناموسی»۸ مارس ۲۰۲۶ برابر با ۱۷ اسفند ۱۴۰۴
